Dzieci i młodzież

FOMO, MOMO i FOJI. Przewodnik po cyfrowych lękach i sztuce wylogowania

Powiadomienia i algorytmy wpływają na relacje, poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa młodych ludzi. Wyjaśniamy cyfrowe lęki i pokazujemy, jak się wylogować.

FOMO, MOMO i FOJI. Przewodnik po cyfrowych lękach i sztuce wylogowania

Powiadomienia i algorytmy, które walczą o naszą uwagę, mają wpływ na to, jak młodzi ludzie przeżywają relacje, jak oceniają siebie i czy czują się bezpiecznie. Korzystanie z telefonu może być źródłem cichego, ale głębokiego stresu. Oto kilka cyfrowych lęków, które warto umieć nazwać.

Cyfrowe lęki - co to jest?

FOMO - Fear of Missing Out

Lęk, że coś ważnego dzieje się gdzie indziej, bez nas. Pcha do bycia stale online. 17-letni Jakub cały czas trzyma telefon pod ręką, kompulsywnie go sprawdza i wpada w panikę, gdy traci dostęp do sieci albo rozładuje mu się bateria.

MOMO - Mystery of Missing Out

Niepokój wywołany „cyfrową ciszą” - gdy znajomi przestają cokolwiek publikować, a my dopowiadamy sobie najgorsze. 15-letnia Maja, widząc milczenie koleżanek i kolegów z klasy, zakłada, że spotykają się w tajemnicy albo celowo ją wykluczają.

FOJI - Fear of Joining In

Strach przed aktywnym udziałem w sieci - publikowaniem, komentowaniem, udostępnianiem - z obawy przed oceną. Mikołaj ma wiele pasji, ale zamiera przed opublikowaniem wpisu czy komentarza, więc pozostaje biernym obserwatorem.

JOMO - radość z wylogowania

Przeciwieństwem tych lęków jest JOMO - Joy of Missing Out, czyli radość z bycia offline. To świadome korzystanie z czasu bez ekranu, rezygnacja z ciągłego porównywania się z wyreżyserowanym życiem innych i wybieranie prawdziwych doświadczeń.

  • wycisz telefon i odłóż go na bok,
  • poczytaj, wyjdź na spacer, na rolki,
  • spotkaj się z przyjaciółmi na żywo.

To akt autonomii i troski o siebie - element higieny cyfrowej.

O projekcie

Projekt „Mazowiecka Sieć Odporności” (MSO) prowadzi Fundacja Pomocy Psychologicznej i Edukacji Społecznej RAZEM. W jego ramach odbywają się warsztaty psychoedukacyjne w mazowieckich szkołach, m.in. w Technikum Fototechnicznym w Warszawie i w Zespole Szkół w Tłuszczu. Uczniowie uczą się rozpoznawać automatyczne reakcje emocjonalne, kwestionować cyfrowe manipulacje i dbać o higienę cyfrową.

Uczniowie tworzą też Mazowiecką Mapę Dobrostanu - wskazują i polecają miejsca offline: parki, biblioteki, ciche miejsca nad wodą, tereny rekreacyjne. Dobrostan budujemy bowiem nie tylko w gabinecie terapeutycznym, ale też dzięki bezpiecznym relacjom, miejscom, które pozwalają odpocząć, i przynależności do wspierającej społeczności.

Autorka: Dominika Zub, psycholożka i koordynatorka projektu w Fundacji RAZEM.

Projekt współfinansowany przez Samorząd Województwa Mazowieckiego.

Mazowiecka Sieć Odporności

Poznaj projekt i jego działania w szkołach.